
ធ្លាប់ចាប់អារម្មណ៍ទេថា កាលពី ៥ ឬ ១០ ឆ្នាំមុន លុយ ១០ ដុល្លារ ឬ ៥០ ដុល្លារ អាចទិញម្ហូប ញ៉ាំកាហ្វេ និងចាយវាយបានពេញមួយសប្តាហ៍ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃនេះ កាន់លុយ ៥០ ដុល្លារចូលផ្សារភ្លែត អស់រលីងគ្មានសល់អ្វីសោះ? មនុស្សជាច្រើនគិតថា មកពីខ្លួនឯងចាយវាយខ្ជះខ្ជាយជាងមុន ប៉ុន្តែការពិតមិនមែនទាំងស្រុងនោះទេ។ សត្រូវលាក់ខ្លួនដែលកំពុងលួចលុយចេញពីហោប៉ៅរបស់អ្នកជារៀងរាល់ថ្ងៃនោះ គឺមានឈ្មោះថា “អតិផរណា” (Inflation) ស្ថានភាពដែលទំនិញគ្រប់យ៉ាងចេះតែឡើងថ្លៃ ប៉ុន្តែតម្លៃនៃក្រដាសប្រាក់ក្នុងដៃរបស់អ្នកចេះតែធ្លាក់ចុះ។ ខាងក្រោមនេះជាការពិតអំពីអតិផរណា និងមូលហេតុដែលអ្នកត្រូវតែបង្កើនសមត្ថភាពជាប្រចាំ ប្រសិនបើមិនចង់ក្រទៅៗដោយមិនដឹងខ្លួន៖
១. អតិផរណាដំណើរការយ៉ាងដូចម្តេច?
ពាក្យថា «អតិផរណា» ស្តាប់ទៅដូចជាទ្រឹស្តីសេដ្ឋកិច្ចពិបាកយល់ ប៉ុន្តែការពិតវានៅកៀកនឹងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់យើងបំផុត៖
២. ហេតុអ្វីបានជា «ការសន្សំលុយសុទ្ធ» លែងជាជម្រើសសុវត្ថិភាព?
ឪពុកម្តាយយើងតែងតែបង្រៀនឱ្យ «ខំរកលុយ ហើយទុកសន្សំក្នុងកូនជ្រូក ឬផ្ញើធនាគារ»។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងសម័យកាលបច្ចុប្បន្ន៖
៣. ហេតុអ្វីបានជាយើងត្រូវតែខំប្រឹងអភិវឌ្ឍខ្លួនឥតឈប់ឈរ?
នៅពេលដែលយើងធំឡើង ការទទួលខុសត្រូវកាន់តែខ្ពស់ ចំណែកទំនិញលើទីផ្សារក៏ឡើងថ្លៃទៅតាមនោះដែរ៖
អតិផរណា គឺជាច្បាប់ធម្មជាតិនៃសេដ្ឋកិច្ចដែលគ្មាននរណាម្នាក់អាចបញ្ឈប់វាបានឡើយ។ អ្វីដែលអ្នកអាចធ្វើបាន មិនមែនជាការអង្គុយត្អូញត្អែរថាទំនិញឡើងថ្លៃនោះទេ ប៉ុន្តែគឺការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតហិរញ្ញវត្ថុផ្ទាល់ខ្លួន ឈប់ទុកលុយឱ្យដេកដួល ហើយចាប់ផ្តើមពង្រឹងសមត្ថភាពរកចំណូល និងរៀនបង្វែរក្រដាសប្រាក់ទៅជា “ទ្រព្យសកម្ម” ដែលអាចយកឈ្នះអតិផរណាបាន។

មនុស្សជាច្រើនសម្រេចចិត្តទិញផ្ទះ ព្រោះមិនចង់បន្តបង់ថ្លៃបន្ទប់ជួលឱ្យគេរាល់ខែ ដោយគិតថា «ត្រឹមបង់រំលស់ស្មើថ្លៃជួលបន្ទប់ ទិញផ្ទះខ្លួនឯងចំណេញជាង»។ ប៉ុន្តែការពិតជាក់ស្តែង ការប្តូរពីអ្នកជួលបន្ទប់មកជាម្ចាស់ផ្ទះ គឺទាមទារការទទួលខុសត្រូវហិរញ្ញវត្ថុខុសគ្នាដាច់ស្រឡះ។ ពេលជួលបន្ទប់ ការចំណាយរបស់អ្នកមានត្រឹមតែថ្លៃបន្ទប់ ទឹក និងភ្លើង ប៉ុន្តែពេលក្លាយជាម្ចាស់ផ្ទះ អ្នកនឹងត្រូវប្រឈមមុខនឹងការចំណាយបន្ថែមរាប់ពាន់ដុល្លារបន្ថែមទៀត ដែលអ្នកលក់មិនដែលប្រាប់អ្នកឡើយ។ ខាងក្រោមនេះជាការចំណាយលាក់មុខសំខាន់ៗ និងរបៀប រៀបចំចរន្តសាច់ប្រាក់ ដើម្បីកុំឱ្យផ្ទះក្នុងក្តីស្រមៃ ក្លាយជាបន្ទុកហិរញ្ញវត្ថុច្របាច់កអ្នក៖

ពាក្យផ្សព្វផ្សាយ “មិនបាច់មានប្រាក់កក់ បង់ត្រឹម $xxx ក្នុងមួយខែ អាចកាន់សោរចូលនៅបានភ្លាម” បានទាក់ទាញមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ដែលចង់បានផ្ទះដំបូងក្នុងជីវិត។ មនុស្សជាច្រើនគិតថានេះជាក្តីសង្ឃឹម និងជាឱកាសល្អ ប៉ុន្តែការពិតនៅពីក្រោយផ្ទាំងប៉ាណូដ៏ស្រស់ស្អាតនេះ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រវិស្វកម្មហិរញ្ញវត្ថុដ៏ឆ្លាតវៃរបស់អ្នកលក់។

មនុស្សភាគច្រើនពេលខ្ចីលុយធនាគារ ឬបង់រំលស់ផ្ទះ តែងតែមើលតែមួយមុខគត់គឺ “តើមួយខែត្រូវបង់ប៉ុន្មាន?” ប៉ុន្តែមិនដែលចាប់អារម្មណ៍ថា ហេតុអ្វីបានជាអត្រាការប្រាក់ចេះតែប្រែប្រួលឡើងចុះនោះទេ។ ការពិតគឺ អតិផរណា និងការប្រាក់កម្ចី គឺជាមិត្តភក្តិនឹងគ្នាដែលដើរតាមគ្នាមិនដែលឃ្លាត នៅពេលអតិផរណាហក់ឡើងខ្ពស់ ការប្រាក់កម្ចីនឹងត្រូវរុញឱ្យឡើងថ្លៃតាមនោះដែរ។ ប្រសិនបើអ្នកមិនយល់ពីទំនាក់ទំនងរវាងកត្តាទាំងពីរនេះទេ កម្ចីទិញផ្ទះរយៈពេលវែងរបស់អ្នក អាចនឹងក្លាយជាទម្ងន់បំណុលដែលសង្កត់កអ្នករាប់សិបឆ្នាំ។ ខាងក្រោមនេះជាយន្តការតភ្ជាប់រវាងអតិផរណា និងការប្រាក់កម្ចី ព្រមទាំងវិធីសាស្ត្រការពារចរន្តសាច់ប្រាក់របស់អ្នក៖